بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٨

پوست ازدار و بلاکش می‌شود

چون ادیم طایفی خوش می‌شود

گرنه تلخ و تیز مالیدی در او

گنده گشتی ناخوش و ناپاک بو

آدمی را نیز چون آن پوست دان

از رطوبتها شده زشت و گران

تلخ و تیز و مالش بسیارده

تا شود پاک و لطیف و با فره

ور نمی تانی رضاده‌ای عیار

که خدا رنجت دهد بی اختیار

که بلای دوست تطهیر شماست

علم او بالای تدبیر شماست

پس جواب اول که چگونه خداوند دوستانش را دچار بلایا می‌کند معلوم شد .

امتحان الهی

اما سؤال دوم که امتحان در این مورد چه معنی دارد ؟ جواب این سؤال هم تا اندازه‌ای از آنچه گفته شد دانسته می‌شود ، اما توضیح بیشتری می‌دهم : یک وقت چیزی را مورد امتحان قرار می‌دهند برای اینکه مجهولی را تبدیل‌ به معلوم کنند . برای این کار شیی‌ء را به عنوان میزان و مقیاس به کار می‌برند ، مثل اینکه متاعی را در ترازو می‌گذارند تا بفهمند که وزن واقعی‌ آن چقدر است . ترازو فقط وسیله توزین است ، اثرش فقط این است که وزن‌ واقعی جسم را معلوم می‌کند . ترازو خود تأثیری در زیاد کردن یا کم کردن آن‌ جسم ندارد . همچنین است سایر میزانها و مقیاسها : میزان الحراره اثرش‌ این است که درجه گرمی هوا یا بدن انسان را معین می‌کند ، متر اثرش این‌ است که کمیت یک طول را معین می‌کند ، علم منطق که علم میزان نامیده‌ می‌شود اثرش این است که شکل استدلالها را اندازه‌گیری می کند و اگر احیانا